Thông tin bài thi
- Số câu: 30
- Thời gian: 30 phút
- Điểm đạt: 70%
Thông tin thí sinh
Trắc nghiệm Vật lý 11: Sóng điện từ giúp nắm vững bản chất sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian, sóng ngang, truyền được trong chân không với tốc độ \(3.10^8\) m/s, điện trường và từ trường đồng pha.
Bộ đề 30 câu bao quát phổ điện từ, phân loại sóng vô tuyến dài, trung, ngắn, cực ngắn, tính chất phản xạ ở tầng điện li, ứng dụng truyền hình, thông tin vũ trụ, dưới nước và bài toán bước sóng \(\lambda = c/f\).
Phù hợp ôn tập chương sóng, hiểu rõ tia hồng ngoại, tử ngoại, Rơn-ghen và ứng dụng thực tế của sóng điện từ.
Nội dung kiến thức trọng tâm
Bộ đề tập trung vào những kiến thức cốt lõi của chủ đề, giúp người học ôn tập trước khi làm bài.
Những nội dung cần ghi nhớ
Ôn lại định nghĩa, công thức, dạng bài và các điểm dễ nhầm lẫn liên quan trực tiếp đến chuyên đề.
Cấu trúc bài thi
- Số lượng câu hỏi trong ngân hàng: 30 câu.
- Thời gian làm bài: 30 phút.
- Kết quả được chấm tự động sau khi hoàn thành quy trình nộp bài.
Hướng dẫn làm bài
Đọc kỹ câu hỏi, lựa chọn đáp án A, B, C hoặc D và phân bổ thời gian hợp lý. Bạn có thể theo dõi tiến độ ở khu vực câu hỏi trong suốt bài thi.
Kiến thức trọng tâm
Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian, do điện tích dao động bức xạ. Là sóng ngang, trong đó vectơ cường độ điện trường \( ec{E}\) và cảm ứng từ \( ec{B}\) vuông góc nhau và vuông góc phương truyền sóng, dao động đồng pha. Truyền được trong chân không với tốc độ \(c = 3.10^8\) m/s, trong môi trường vật chất tốc độ nhỏ hơn.
Phổ điện từ gồm sóng vô tuyến, hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy, tử ngoại, tia X, gamma theo bước sóng giảm dần, tần số tăng dần. Tính chất khác nhau do bước sóng khác nhau.
Phân loại sóng vô tuyến
- Sóng dài: bước sóng 1 km – 10 km, thông tin dưới nước, bị tầng điện li hấp thụ mạnh.
- Sóng trung: vài trăm mét, ban ngày bị hấp thụ mạnh, ban đêm truyền xa.
- Sóng ngắn: 10 m – 100 m, phản xạ mạnh ở tầng điện li, truyền xa.
- Sóng cực ngắn: dưới 10 m, không bị phản xạ ở tầng điện li, dùng trong thông tin vũ trụ, truyền hình.
Phương pháp làm bài
Nhớ công thức \(\lambda = c/f\). Với \(f=100\) MHz thì \(\lambda = 3\) m. Sóng điện từ 300 MHz thuộc sóng cực ngắn. Để truyền hình dùng sóng cực ngắn dưới 10 m. Tầng điện li phản xạ sóng ngắn, không phản xạ sóng cực ngắn.
Phân biệt sóng cơ và sóng điện từ: cả hai đều phản xạ, khúc xạ, giao thoa, mang năng lượng, nhưng sóng cơ không truyền được trong chân không.
Những lỗi thường gặp
- Nhầm sóng điện từ không truyền được trong chân không, thực chất truyền được và có tốc độ ánh sáng.
- Nhầm điện trường và từ trường vuông pha, thực chất đồng pha.
- Nhầm sóng cực ngắn bị phản xạ ở tầng điện li, thực chất không bị phản xạ.
- Nhầm tia hồng ngoại không có tác dụng nhiệt.
Kinh nghiệm ôn tập
Lập bảng so sánh các loại sóng trong phổ điện từ về bước sóng, nguồn phát, ứng dụng. Ghi nhớ ứng dụng: sấy khô dùng hồng ngoại, khử trùng dùng tử ngoại, chụp X-quang dùng Rơn-ghen, radar dùng cực ngắn.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Sóng điện từ có truyền được trong chân không không?
Có, sóng điện từ truyền được trong chân không với tốc độ \(3.10^8\) m/s, đây là điểm khác biệt với sóng cơ.
Điện trường và từ trường trong sóng điện từ dao động thế nào?
Đồng pha nhau, cùng tần số, vuông góc nhau và vuông góc phương truyền sóng.
Sóng nào không bị phản xạ ở tầng điện li?
Sóng cực ngắn không bị phản xạ hay hấp thụ ở tầng điện li, nên dùng trong thông tin vũ trụ.
Sóng 300 MHz thuộc loại nào?
Thuộc sóng cực ngắn, bước sóng \(\lambda = c/f = 1\) m.
Tia tử ngoại có tác dụng gì?
Tác dụng mạnh lên kính ảnh, gây quang hóa, sinh học, khử trùng, nhưng không dùng để sấy khô, thủy tinh không trong suốt với tử ngoại.
Sóng âm từ loa có phải sóng điện từ không?
Không, sóng phát ra từ loa phóng thanh là sóng cơ âm thanh, không phải sóng điện từ.