Lưu trữ Danh mục: Ngữ văn 10

Tổng quan về chương trình Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo

Bộ sách giáo khoa Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành dưới sự chủ biên của GS.TS Bùi Mạnh Hùng và PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Nam. Bộ sách được biên soạn với triết lý mở, hướng tới việc giúp học sinh tự do khám phá tri thức và phát triển kỹ năng giao tiếp toàn diện.

Điểm mới của bộ sách Chân trời sáng tạo theo chương trình GDPT 2018

Chương trình Ngữ văn 10 CTST chuyển dịch mạnh mẽ từ việc “truyền thụ kiến thức” sang “phát triển năng lực”. Học sinh không chỉ đọc hiểu các văn bản có trong sách giáo khoa mà còn phải vận dụng tri thức thể loại để giải quyết các văn bản mới nằm ngoài SGK trong các kỳ thi.

Cấu trúc tích hợp 4 kỹ năng: Đọc – Viết – Nói và Nghe – Thực hành tiếng Việt

Mỗi đơn vị bài học trong bộ sách Chân trời sáng tạo được thiết kế như một chuỗi hoạt động khép kín. Bắt đầu bằng phần Tri thức ngữ văn cung cấp công cụ tư duy, học sinh tiếp tục ứng dụng vào các văn bản Đọc hiểu, xử lý các bài tập Thực hành tiếng Việt, tiến tới tạo lập văn bản ở phần Viết và cuối cùng là trình bày, trao đổi ở phần Nói và Nghe.

Hệ thống bài học Ngữ văn 10 Tập 1 Chân trời sáng tạo

Tập 1 bộ sách Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo gồm 5 bài học chính, xoay quanh các thể loại văn học dân gian, văn học cổ điển và văn bản thông tin.

Bài 1: Tạo lập thế giới (Thần thoại)

• Tri thức thể loại: Thần thoại (không gian, thời gian, nhân vật, cốt truyện, lời kể).

• Văn bản đọc hiểu: Thần Trụ Trời, Prô-mê-tê và loài người, Đi 산 cừu (Trích Ơ-đi-xê).

• Thực hành tiếng Việt: Lỗi dùng từ, lỗi trật tự từ và cách sửa.

• Viết: Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm truyện.

Bài 2: Sống cùng ký ức của cộng đồng (Sử thi)

• Tri thức thể loại: Sử thi (người hùng, quy mô không gian, giọng điệu trang trọng, nghệ thuật so sánh phóng đại).

• Văn bản đọc hiểu: Đăm Săn đi chinh phục nữ thần Mặt Trời (Trích Sử thi Đăm Săn), Gặp Ka-ríp và Xi-la.

• Thực hành tiếng Việt: Sử dụng từ Hán Việt và cách giải nghĩa từ Hán Việt.

• Viết: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội.

Bài 3: Giao cảm với thiên nhiên (Thơ tự do)

• Tri thức thể loại: Thơ tự do (vần, nhịp, hình ảnh, yếu tố tự sự và miêu tả trong thơ).

• Văn bản đọc hiểu: Hương đồng gió nội (Nguyễn Bính), Thơ duyên (Xuân Diệu), Lời kỹ nữ (Xuân Diệu).

• Thực hành tiếng Việt: Lỗi về từ ngữ và trật tự từ trong câu thơ/câu văn.

• Viết: Viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm thơ.

Bài 4: Những di sản văn hóa (Văn bản thông tin)

• Tri thức thể loại: Văn bản thông tin tổng hợp (sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ như sơ đồ, hình ảnh, bảng biểu).

• Văn bản đọc hiểu: Tranh Đông Hồ – Nét tinh hoa văn hóa dân gian Việt Nam, Nhà xơ-đăng.

• Thực hành tiếng Việt: Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ (hình ảnh, số liệu, biểu đồ).

• Viết: Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề văn hóa hoặc xã hội.

Bài 5: Nghệ thuật truyền thống (Kịch bản chèo/tuồng)

• Tri thức thể loại: Sân khấu dân gian (Chèo, Tuồng – đề tài, tích trò, nhân vật, lời thoại, tích cách).

• Văn bản đọc hiểu: Xúy Vân giả dại (Trích chèo Kim Nhan), Huyện đường (Trích tuồng Nghêu Ôc Hến).

• Thực hành tiếng Việt: Dùng từ đúng nghĩa và sửa lỗi dùng sai từ.

• Viết: Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá một đoạn trích kịch bản sân khấu.

Hệ thống bài học Ngữ văn 10 Tập 2 Chân trời sáng tạo

Tập 2 nâng cao khả năng cảm thụ thơ trữ tình, tư duy nghị luận xã hội – văn học và hiểu biết về lịch sử văn học dân tộc.

Bài 6: Nâng niu kỷ niệm (Thơ trữ tình)

• Tri thức thể loại: Thơ trữ tình, chủ thể trữ tình, cảm hứng chủ đạo, từ ngữ và biểu tượng trong thơ.

• Văn bản đọc hiểu: Chiếc lá đầu tiên (Hoàng Nhuận Cầm), Tây Tiến (Quang Dũng – đọc kết nối).

• Thực hành tiếng Việt: Biện pháp tu từ Chêm biếm, Điệp từ, Điệp ngữ.

• Viết: Viết bài văn nghị luận về một ý kiến bàn về tác phẩm văn học.

Bài 7: Anh hùng và nghệ sĩ (Văn bản nghị luận)

• Tri thức thể loại: Văn bản nghị luận (luận đề, luận điểm, lý lẽ, bằng chứng, tính thuyết phục).

• Văn bản đọc hiểu: Bình Ngô đại cáo (Nguyễn Trãi), Thư dụ Vương Thông nhận hàng (Nguyễn Trãi).

• Thực hành tiếng Việt: Tác dụng của phép lặp, phép nối, phép thế trong liên kết đoạn văn.

• Viết: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội có sử dụng các yếu tố biểu cảm, tự sự.

Bài 8: Đất nước quê hương (Thơ nôm truyền thống)

• Tri thức thể loại: Thơ Nôm đường luật (thể thơ thất ngôn bát cú, thất ngôn tứ tuyệt Nôm, nghệ thuật đối, đường nét dân tộc).

• Văn bản đọc hiểu: Dục Thúy sơn (Nguyễn Trãi), Ngôn chí bài 3 (Nguyễn Trãi), Bạch Đằng hải khẩu (Nguyễn Trãi).

• Thực hành tiếng Việt: Bối cảnh lịch sử – văn hóa và việc giải nghĩa từ ngữ cổ.

• Viết: Viết bài văn nghị luận phân tích một bài thơ Nôm Đường luật.

Bài 9: Khát vọng sống (Truyện ngắn/tiểu thuyết)

• Tri thức thể loại: Truyện hiện đại (người kể chuyện, điểm nhìn, nhân vật, hành động, diễn biến tâm lý).

• Văn bản đọc hiểu: Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi), Giang (Bảo Ninh).

• Thực hành tiếng Việt: Câu mơ rộng thành phần chính bằng cụm từ.

• Viết: Viết bài văn nghị luận phân tích một nhân vật trong tác phẩm văn học.

Bài 10: Khái quát lịch sử văn học Việt Nam

• Tri thức hệ thống: Các thời kỳ phát triển của văn học Việt Nam; Văn học dân gian và Văn học viết; Mối quan hệ giữa văn học với lịch sử, văn hóa.

• Văn bản đọc hiểu: Cảnh ngày hè (Nguyễn Trãi), Độc “Tiểu Thanh ký” (Nguyễn Du).

• Thực hành tiếng Việt: Tổng kết các lỗi cú pháp và cách khắc phục trong tạo lập văn bản.

• Viết: Viết bài luận thuyết minh về một chủ đề văn học.

Tổng hợp Tri thức Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo trọng tâm

Để làm tốt bài thi trắc nghiệm Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo, học sinh cần nắm vững hệ thống khái niệm then chốt dưới đây:

Yêu cầu đọc hiểu thể loại văn học

Hệ thống kiến thức Thực hành tiếng Việt 10

1. Lỗi từ ngữ: Sử dụng từ sai logic, lặp từ không mục đích, sai phong cách ngôn ngữ.

2. Lỗi trật tự từ: Sắp xếp sai vị trí các thành phần khiến câu biến đổi nghĩa hoặc mơ hồ.

3. Biện pháp tu từ: Nhận biết và phân tích hiệu quả nghệ thuật của Điệp từ/ngữ, Chêm biếm, So sánh, Ẩn dụ, Hoán dụ trong văn bản đọc hiểu.

4. Phương tiện phi ngôn ngữ: Phân tích vai trò hỗ trợ truyền tải thông điệp của bảng số liệu, biểu đồ, hình ảnh minh họa.

Phương pháp ôn luyện đề thi trắc nghiệm Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo hiệu quả

Sự thay đổi quan trọng nhất trong kỳ thi Ngữ văn 10 theo chương trình GDPT 2018 là phần lớn các câu hỏi đọc hiểu trắc nghiệm sẽ sử dụng liệu ngữ ngoài sách giáo khoa.

Câu hỏi trắc nghiệm Đọc hiểu mẫu (Trích dạng đề đánh giá năng lực):

Đọc đoạn trích thơ ngoài SGK và trả lời câu hỏi:

“Những dòng sông thức suốt đêm thâu / Để mang phù sa về cho cánh đồng…”

Câu hỏi: Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn thơ trên là gì?

A. Tự sự

B. Biểu cảm

C. Nghị luận

D. Thuyết minh

Đáp án đúng: B. Biểu cảm. (Vì đoạn thơ thể hiện cảm xúc, sự trân trọng đối với hình ảnh dòng sông mang phù sa).

Cấu trúc đề thi Ngữ văn 10 theo ma trận kiểm tra mới

Một đề thi Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo chuẩn cấu trúc hiện nay thường gồm 2 phần:

• Phần I: Đọc hiểu (5.0 – 6.0 điểm)

  • Sử dụng văn bản ngoài SGK cùng thể loại với bài đã học.

  • Gồm 8–10 câu hỏi trắc nghiệm (Nhận biết, Thông hiểu, Vận dụng thấp).

• Phần II: Viết (4.0 – 5.0 điểm)

  • 1 câu Viết đoạn văn/Bài văn ngắn nghị luận xã hội hoặc nghị luận văn học (Vận dụng cao).

Bí quyết làm tốt phần đọc hiểu trắc nghiệm văn bản ngoài SGK

1. Bước 1: Bắt đầu từ Tri thức thể loại. Khi đọc một văn bản lạ, hãy xác định ngay thể loại (Thơ, Truyện, Nghị luận hay Thông tin) để áp dụng khung tri thức tương ứng.

2. Bước 2: Đọc kĩ ngữ liệu và từ khóa câu hỏi. Gạch chân các từ khóa quan trọng trong câu hỏi trắc nghiệm (ví dụ: nhân vật chính, biện pháp tu từ, nội dung nổi bật).

3. Bước 3: Loại trừ đáp án nhiễu. Loại bỏ các phương án có chứa thông tin sai lệch so với ngữ liệu hoặc quá chung chung, không đúng trọng tâm.

Ngân hàng bộ đề thi trắc nghiệm Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo có đáp án

Nhằm giúp học sinh luyện tập chủ động, hệ thống LUYỆN ĐỀ THI TRẮC NGHIỆM cung cấp ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm trực tuyến được phân loại theo từng bài học và đề thi định kỳ.

+--------------------------------------------------------------------------------+
|                DANH MỤC ĐỀ THI TRẮC NGHIỆM NGỮ VĂN 10 CTST                     |
+--------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Bộ 500+ câu hỏi trắc nghiệm từng bài (Bài 1 -> Bài 10)                     |
| 2. Bộ đề thi trắc nghiệm Giữa học kỳ 1 (Có ma trận & đáp án chi tiết)         |
| 3. Bộ đề thi trắc nghiệm Cuối học kỳ 1 (Cập nhật ngữ liệu mới)                 |
| 4. Bộ đề thi trắc nghiệm Giữa học kỳ 2 (Chuẩn định dạng ĐGNL)                  |
| 5. Bộ đề thi trắc nghiệm Cuối học kỳ 2 (Tổng hợp kiến thức cả năm)            |
+--------------------------------------------------------------------------------+

Học sinh và giáo viên có thể trải nghiệm làm bài thi trắc nghiệm trực tuyến có chấm điểm tự động và xem lời giải chi tiết tại luyendethitracnghiem.com.

FAQ – CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

1. Sách Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo có khác gì so với bộ sách Kết nối tri thức và Cánh diều?

Cả 3 bộ sách đều tuân thủ Chuẩn đầu ra của Chương trình GDPT 2018 do Bộ GD&ĐT ban hành. Tuy nhiên, Chân trời sáng tạo chọn hệ thống văn bản đọc hiểu mang tính gợi mở, giàu giá trị văn hóa địa phương và phong cách trình bày trực quan, hiện đại.

2. Đề thi học kỳ Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo có dùng lại văn bản trong SGK không?

Theo định hướng kiểm tra đánh giá mới, phần Đọc hiểu (thường chiếm từ 40% – 60% tổng số điểm dưới dạng trắc nghiệm hoặc tự luận ngắn) sẽ ưu tiên sử dụng ngữ liệu ngoài SGK để đánh giá thực chất năng lực đọc hiểu thể loại của học sinh.

3. Làm thế nào để học tốt môn Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo khi không còn bài mẫu?

Học sinh không nên học thuộc lòng các bài văn mẫu. Thay vào đó, hãy tập trung nắm vững phần Tri thức ngữ văn ở đầu mỗi bài, rèn luyện kỹ năng nhận biết đặc trưng thể loại và luyện làm các bộ đề trắc nghiệm đọc hiểu đa dạng trên những nền tảng như luyendethitracnghiem.com.

4. Bố cục đề thi trắc nghiệm Ngữ văn 10 Chân trời sáng tạo gồm những dạng câu hỏi nào?

Các câu hỏi trắc nghiệm thường tập trung vào 3 mức độ:

• Nhận biết: Xác định thể loại, phương thức biểu đạt, nhân vật, chi tiết nghệ thuật.

• Thông hiểu: Giải thích ý nghĩa của hình ảnh, từ ngữ, nội dung chính của đoạn văn/thơ.

• Vận dụng: Rút ra bài học, thông điệp hoặc đánh giá giá trị nghệ thuật của tác phẩm.