Trắc nghiệm Sinh học 11: Vận chuyển các chất trong cây

Nội dung kiến thức trọng tâm

Bộ đề tập trung vào những kiến thức cốt lõi của chủ đề, giúp người học ôn tập trước khi làm bài.

Những nội dung cần ghi nhớ

Ôn lại định nghĩa, công thức, dạng bài và các điểm dễ nhầm lẫn liên quan trực tiếp đến chuyên đề.

Cấu trúc bài thi

• Số lượng câu hỏi trong ngân hàng: 20 câu.
• Thời gian làm bài: 30 phút.
• Kết quả được chấm tự động sau khi hoàn thành quy trình nộp bài.

Hướng dẫn làm bài

Đọc kỹ câu hỏi, lựa chọn đáp án A, B, C hoặc D và phân bổ thời gian hợp lý. Bạn có thể theo dõi tiến độ ở khu vực câu hỏi trong suốt bài thi.

Kiến thức trọng tâm

Trong cây có hai dòng vận chuyển: dòng mạch gỗ vận chuyển nước và ion khoáng từ rễ lên lá, dòng mạch rây vận chuyển chất hữu cơ chủ yếu là saccarose từ lá đến cơ quan chứa như rễ, củ, quả, hạt.

Mạch gỗ gồm quản bào và mạch ống là tế bào chết, thành linhin hóa dày, tạo ống rỗng giảm lực cản và chịu áp lực âm do thoát hơi nước. Mạch rây gồm ống rây và tế bào kèm là tế bào sống, có tấm rây, nhân thoái hóa, vận chuyển có chọn lọc và chậm hơn.

Động lực vận chuyển

• Dòng mạch gỗ: lực đẩy do áp suất rễ (thể hiện qua ứ giọt, rỉ nhựa), lực hút do thoát hơi nước ở lá, lực liên kết giữa các phân tử nước và với thành mạch.

• Dòng mạch rây: chênh lệch áp suất thẩm thấu giữa cơ quan nguồn (lá quang hợp) và cơ quan chứa, cần ATP cho bốc dỡ chủ động ở nguồn và chứa.

Thí nghiệm minh họa

Tiêm màu vào mạch gỗ màu đi lên ngọn, tiêm vào mạch rây màu đi xuống rễ rồi có thể vòng lại lên ngọn qua mạch gỗ, chứng minh sự lưu thông giữa hai dòng.

Phương pháp làm bài

• Nhớ: gỗ = chết + rỗng + lên; rây = sống + saccarose + xuống.

• Động lực rây = chênh lệch áp suất thẩm thấu + ATP; động lực gỗ không có chênh lệch nguồn-chứa.

• Câu hỏi liệt kê, loại ngay phương án nói mạch gỗ là tế bào sống.

Những lỗi thường gặp

• Nhầm chất tan trong mạch rây là glucose thay vì saccarose.

• Nhầm ứ giọt là do thoát hơi nước, thực ra là do áp suất rễ.

• Nhầm tốc độ: mạch gỗ nhanh hơn mạch rây.

Kinh nghiệm ôn tập

Vẽ sơ đồ hai dòng ngược chiều và ghi 3 động lực của mạch gỗ, 2 động lực của mạch rây. Làm lại 20 câu này và tự giải thích cơ chế.

FAQ – Câu hỏi thường gặp

Mạch gỗ và mạch rây khác nhau thế nào?

Mạch gỗ là tế bào chết, mạch ống và quản bào, vận chuyển nước và khoáng từ rễ lên lá. Mạch rây là tế bào sống gồm ống rây và tế bào kèm, vận chuyển saccarose từ lá xuống rễ và cơ quan chứa.

Động lực nào đẩy nước lên cao?

Ba động lực: áp suất rễ đẩy, lực hút do thoát hơi nước ở lá kéo, và lực liên kết giữa các phân tử nước và thành mạch giúp dòng liên tục.

Vì sao có hiện tượng ứ giọt?

Do áp suất rễ đẩy nước lên, khi độ ẩm cao thoát hơi nước giảm, nước ứ ra qua thủy khổng ở mép lá tạo giọt.

Dịch mạch rây chứa gì?

Chủ yếu là saccarose, ngoài ra có axit amin, hormone, một số ion khoáng được sử dụng lại.

Tại sao mạch gỗ phải là tế bào chết?

Để tạo ống rỗng giảm lực cản, thành linhin hóa bền chịu áp lực âm và không tiêu tốn chất dinh dưỡng để nuôi tế bào dẫn.

Thí nghiệm tiêm màu chứng minh điều gì?

Chứng minh chiều vận chuyển: mạch gỗ lên, mạch rây xuống và có sự lưu thông giữa hai mạch, màu ở rây có thể vòng lên ngọn qua gỗ.

Bài thi và nội dung liên quan

• Trắc nghiệm Sinh học 11: Sự hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ
• Trắc nghiệm Sinh học 11: Cấu tạo của rễ phù hợp với sự hấp thụ nước và muối khoáng